De begijnhoven van Gent

Gent is een stad vol historie. Daarbij mogen de begijnhoven in deze stad niet ontbreken. In Gent vind je er verschillende terug. Deze zijn ook nog steeds bewoond door Begijnen. Daarnaast staan de begijnhoven bekend voor de smalle steegjes. Daarom geniet je er van de rust en de vredigheid. Gent telt in totaal 3 begijnhoven, maar welke zijn de moeite waard om te bezoeken? Kom het te weten in deze blog.

Het Oud Begijnhof Sint-Elisabeth

Hoewel het Oud Begijnhof Sint-Elisabeth, in de Begijnhofdries in Gent, niet meer ommuurd is en dus gewoon deel uitmaakt van de stad, blijft de sfeer er uniek. Vandaag staat het Oud Begijnhof Sint-Elisabeth bekend als ‘holy corner’, een oord van verdraagzaamheid, want er zijn niet minder dan drie verschillende kerken gevestigd: een anglicaanse, een orthodoxe en een protestantse.

Dit open begijnhof groeide in de 13de eeuw uit tot wat je een begijnhofstad kunt noemen, met een kerk, het huis van de ‘grootjuffer’, een infirmerie, een kapel, meer dan honderd begijnenhuizen, een bleekweide (grasvlakte om linnen te bleken) en een boomgaard. Na de Franse Revolutie en de toenemende industrialisering, verhuisden de bewoners in 1873 naar hun nieuwe begijnhof in Sint-Amandsberg.

Men neemt aan dat het Sint-Elisabeth Begijnhof in Gent zo niet het oudste dan toch een van de alleroudste begijnhoven is in Vlaanderen.  In 1234 schonk Johanna van Constantinopel een “broec”, een moerassig stuk grond, aan een gemeenschap van godsdienstige vrouwen.  De Gentse begijnen hadden het niet altijd gemakkelijk, want ze werden beschuldigd van ketterij. Vervolgens doorspartelden ze de Beeldenstorm en tot slot was er een zware brand in de gebouwen.

De Sint-Elisabethkerk is het centrale gebouw van het gelijknamige begijnhof, dat ook wel Oud-Begijnhof wordt genoemd. De huidige kerk dateert grotendeels uit de 17de eeuw. Binnen zijn onder meer een aantal apostelbeelden uit 1684 te bewonderen. Helaas, de kerk vind je zelden open. Op het grasveld bij de kerk staat een beeldhouwwerk van Georges Minne, die daarmee hulde wilde brengen aan dichter Georges Rodenbach. Omdat van de Anglicaanse kerk in de Boonenstraat (verlengde van Begijnhofdries) alleen maar enkele ruïnes rest, worden de erediensten gehouden ook in deze Sint-Elisabethkerk wat op zich toch beetje vreemd klinkt. 

Holy Corner: een wat vreemde naam? Helemaal niet, want in deze hoek van Gent in en rond het Oud Begijnhof van Sint-Elisabeth worden op luttele afstand van elkaar vier religies beleed, in drie verschillende kerken. Er is de rooms-katholieke Sint-Elisabethkerk (Begijnhofdries) waar ook de anglicaanse erediensten worden gehouden, de Orthodoxe kerk Heilige apostel Andreas (Sophie Van Akenstraat) en de protestantse Rabotkerk.

Groot Begijnhof Sint-Elisabeth

Begijnen waren alleenstaande vrouwen die samen als een katholieke gemeenschap in een ‘begijnhof’ leefden. Ze legden geen geestelijke geloften af maar moesten beloven de regels van het hof te volgen zolang ze begijn bleven. De drie voornaamste regels waaraan ze zich moesten houden waren gehoorzaamheid aan de oversten, kuisheid en sober leven. In tegenstelling tot kloosterlingen moesten begijnen in hun eigen levensonderhoud voorzien.

Het Groot Begijnhof Sint-Elisabeth werd tussen 1873 en 1874 gebouwd in een vrij hallucinante operatie: in minder dan twee jaar werden door 18 aannemers en 600 arbeiders in totaal 80 huizen, 14 conventen, een ‘groothuis’, een infirmerie, een kapel en een kerk opgetrokken.

Groot Begijnhof Sint-Elisabeth is de ideale plek om tijdens je weekendje weg even weg te vluchten van het energieke Gent, want het is een uitzonderlijk groot begijnhof, net buiten de stad in de deelgemeente Sint-Amandsberg. Hier woonden ooit zeshonderd begijnen. Begijntjes zijn er allang niet meer, maar de verstilde rust is en blijft er uniek. Het Groot Begijnhof is één van de twee Gentse begijnhoven die in de lijst van het UNESCO-Werelderfgoed opgenomen is.

Wil je meer te weten komen over het Groot Begijnhof? Elke tweede en vierde zondag van de maand kan je je inschrijven voor een wandeling met een gids.

Klein Begijnhof in Gent, Onze-Lieve-Vrouw Ter Hoyen

Het Begijnhof Onze-Lieve-Vrouw Ter Hoye Gent, is een begijnhof in Gent. Het staat ook bekend als het Klein Begijnhof. Het begijnhof en de kerk Onze-Lieve-Vrouw ter Hoyekerk hebben hun naam van een weiland dat men in de vroege middeleeuwen de ”Groene Hoye” noemde.

In het begijnhof liggen de Onze-Lieve-Vrouw ter Hoyekerk en de weide (voorheen kerkhof) centraal. Hier rondom liggen enkele kapellen. Het huis van de grootjuffer (1738) ligt in de zuidoostelijke hoek. Behalve zeven conventen bevat het begijnhof een kleine honderd individuele huizen. Het begijnhof wordt nog steeds door een driehonderdtal begijnen bewoond. Het is het enigste begijnhof in Gent waar er nog mensen wonen. Als je er zelf wilt komen wonen, is dat mogelijk. Er staan huizen te koop.

Het Klein Begijnhof, Onze-Lieve-Vrouw Ter Hoyen, is het best bewaarde begijnhof van vóór de Franse Revolutie. Het dateert uit 1235, opgericht door de gravin van Vlaanderen, na het Oud Begijnhof Sint-Elisabeth. UNESCO erkende ook het Klein Begijnhof als werelderfgoed. 

Het bezoeken waard

Als ik 1 begijnhof moet kiezen die je echt moet bezoeken, is het het Klein Begijnhof in Gent. Het is het best bewaarde begijnhof van de stad en het is ook de enige waar nog mensen wonen. Misschien krijg je wel de kans om een Begijn te spreken. Dus kom naar Gent en beleef het zelf.